Projekt Polska Wełna
Celem Projektu Polska Wełna jest promocja wełny pozyskiwanej od owiec utrzymywanych w Polsce. To cenny, dziś niedoceniany surowiec. Pragniemy dokumentować i upowszechniać dawne oraz współczesne praktyki związane z obróbką wełny, przyczyniając się tym samym do zachowania pamięci o niej jako elemencie naszego dziedzictwa kulturowego. Jednocześnie dostrzegamy potencjał wełny także poza rękodzielnictwem i włączamy się w dyskusję nad możliwościami jej zagospodarowania.
Wełna jest ważnym elementem naszego dziedzictwa kulturowego. W tym kontekście znaczenie mają zarówno małe, jak i duże działania podejmowane przez rękodzielników. Kupując owcze runo bezpośrednio od hodowcy, wełnę zgrzebną lub czesankową do przędzenia czy gotową przędzę z polskiej wełny do projektu dziewiarskiego, przyczyniasz się do zachowania wełny w naszej zbiorowej pamięci.
Dlatego zachęcamy wszystkich – przędzących, tkających, dziergających, szydełkujących, filcujących – aby co najmniej jeden projekt rocznie wykonywali z polskiej wełny. Przetrwanie polskiej wełny to nasza wspólna odpowiedzialność.
Jednocześnie zachęcamy do włączenia się w nurt doświadczania i analizowania wełny pochodzącej od różnych ras owiec – uznając, podobnie jak wielu innych autorów, że nie jest ona anonimowa, ponieważ zawsze pochodzi od owcy określonej rasy.
Zagospodarowanie polskiej wełny. Każdego roku polskie owce produkują blisko tysiąc ton wełny. Większość tej wełny traktowana jest jak kłopotliwy odpad. Potrzebujemy dziś nieszablonowego spojrzenia na wełnę oraz upowszechniania metod jej przetwarzania i wykorzystania. Projekt Polska Wełna włącza się w dyskusję nad zagospodarowaniem krajowej wełny.
Poznaj definicję polskiej wełny….
Najnowsze wpisy
-
Wełna owcy fryzyjskiej. Owca Miesiąca!
Owca fryzyjska jest ceniona przede wszystkim ze względu na swoją niezwykłą mleczność. Jednak rasa ta była wytwarzana z myślą o mleku, mięsie i wełnie. Nas interesuje jednak użytkowość wełnista.
Wełna tej owcy jest jednolita półgruba a przy tym niezwykle długa i biała. Zaliczamy ją do wełen krzyżówkowych. Pod wieloma względami przypomina wełnę polskich owiec długowełnistych, co nie dziwi biorąc pod uwagę, jak wielki był jej udział w tworzeniu lub poprawianiu tych ras.
Jako wełna krzyżówkowa w Polsce Ludowej mogła być wykorzystywana w przemysłowej produkcji włóczek. Dziś jest ciekawym surowcem rękodzielniczym, którym powinny zainteresować się przede wszystkim – choć nie tylko – początkujące prządki. Pozwala na tworzenie przędzy zgrzebnej i czesankowej. Długie i stosunkowo proste włókna predysponują ją w szczególności do przędzenia czesankowego.
Dzianina wykonana z tej wełny może być nieco szorstka, ale nie tak drapiąca, jak dzianina z wełen mieszanych.
Owca fryzyjska jest ósmą Owcą Miesiąca!
-
Światowy Dzień Przędzenia w Miejscach Publicznych
Światowy Dzień Przędzenia w Miejscach Publicznych to międzynarodowa inicjatywa odbywająca się co roku w różnych częściach świata. Ten dzień stał się nieformalnym świętem prządek i prządków oraz okazją do spotkań i wspólnego celebrowania pasji. Przypomina również o przędzeniu jako części niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
W tym roku święto przypada na 19 września, a większe wydarzenia zaplanowano we Wrocławiu i w Warszawie.
Wrocławska edycja odbędzie się pod hasłem „W rytmie wrocławskiej wełny”. Zapraszamy na wspólne przędzenie na Rynku, spotkanie z lokalną wełną, miniwarsztaty, prelekcje i pieśni prządkowe. W niedzielę odwiedzimy również stado wrocławskich owiec olkuskich.
-
Wełna czarnogłówki. Owca Miesiąca!
Czarnogłówka to owca mięsna charakteryzująca się jednolitą białą wełną oraz czarną głową. Dawniej rasę tę doskonalono nie tylko w kierunku mięsnym, ale także wełnistym. W jej pochodzeniu wykorzystano angielskie owce krótkowełniste, określane mianem ras daunowych (ang. Down), których nazwa wywodzi się od wapiennych wzgórz południowej Anglii. Dlatego, choć w polskiej klasyfikacji wełna czarnogłówki zaliczana jest do wełen krzyżówkowych, można ją również przypisać do węższej grupy wełen daunowych. Świadczą o tym jej charakterystyczne cechy, takie jak jej mała wysadność kredowy połysk oraz obecność pojedynczych ciemnych włókien. Wełny daunowe zaliczane są do grupy wełen odzieżowych, co jest dobrą przesłanką do podjęcia prób obróbki i przędzenia wełny czarnogłówki.
-
Stwórz własną włóczkę z polskiej wełny. Warsztaty przędzenia – 3 października
Warsztaty przędzenia to jeden z tematów, który często pojawia się w rozmowach wokół Projektu Polska Wełna. Otrzymuję wiele pytań o to, jak rozpocząć przygodę z przędzeniem, skąd pozyskać wełnę, jak przygotować ją do pracy i jak zamienić runo owcze we własnoręcznie wykonaną włóczkę/przędzę.
-
Wełna quessanta. Owca Miesiąca!
Quessant to najmniejsza rasa owiec na świecie, wywodząca się z francuskiej wyspy Ouessant. W Polsce spotykana jest przede wszystkim w hodowlach hobbystycznych oraz ogrodach zoologicznych. Produkuje wełnę mieszaną, charakterystyczną dla ras prymitywnych, występującą w różnych odmianach barwnych, choć najczęściej spotyka się osobniki o brunatnym runie.
Wełna quessanta zaliczana jest do wełen cienkich w grupie wełen mieszanych. Mimo stosunkowo niewielkiej średnicy włókien uzyskana z niej przędza i wykonane z niej dzianiny zachowują cechy typowe dla wełen prymitywnych – są wyraźnie szorstkie i najlepiej sprawdzają się u osób o niewielkiej wrażliwości skóry na drapanie. Jednocześnie jest to bardzo interesujący surowiec do eksperymentów związanych z ręczną obróbką wełny, w szczególności z przędzeniem.
Quessant jest szóstą Owcą Miesiąca!
-
Stwórz własną włóczkę z polskiej wełny. Warsztaty przędzenia – 11 lipca
Warsztaty przędzenia to jeden z tematów, który często pojawia się w rozmowach wokół Projektu Polska Wełna. Otrzymuję wiele pytań o to, jak rozpocząć przygodę z przędzeniem, skąd pozyskać wełnę, jak przygotować ją do pracy i jak zamienić runo owcze we własnoręcznie wykonaną włóczkę.
Zapraszam już 11 lipca 2026 r. do Wrocławia, stolicy Dolnego Śląska. Warsztaty odbędą się w magicznej Pracowni Rękodzieła Wiesławy Świder.
Wejdź ze mną w świat przędzenia polskiej wełny i stwórz własną włóczkę. Posłuchaj rytmicznego stukotu kołowrotka, poczuj w dłoniach naturalne włókna i odkryj, jak z owczego runa powstaje nić. Być może będzie to dla Ciebie zupełnie nowe doświadczenie, a być może początek fascynującej przygody, która przerodzi się w pasję na długie lata. Podczas warsztatów pracujemy wyłącznie z wełną pochodzącą od polskich owiec, poznając jej różnorodność oraz niezwykłe możliwości, jakie daje ręczne przędzenie.
Warsztaty mają charakter praktyczny i zostały zaprojektowane z myślą o osobach początkujących.
Przeglądaj wpisy według kategorii
Ostatnio dodane filmy
Zasubskrybuj kanał Projektu Polska Wełna na YouTube, aby otrzymywać informacje o najnowszych filmach (rozmowy, tutoriale, zapis doświadczeń).