O projekcie
Projekt Polska Wełna
Celem Projektu Polska Wełna jest promocja wełny z polskich owiec w społeczności dziewiarskiej i szerzej rękodzielniczej, a także wspieranie wytwórców takiej wełny oraz polskich hodowców owiec, z których pochodzi runo. Jest miejscem dokumentowania historii ludzi, instytucji i firm związanych z polską wełną.
Powstanie i ewolucja projektu
Projekt został zainicjowany 9 kwietnia 2025 r. przez trzy dziewiarki, w tym Ewę Rozkosz i Iwonę Eriksson. W toku intensywnych rozmów zrodził się pomysł na stronę i jej trzy filary: dziewiarstwo, wełnę i owcę, splatające się w nadzieję na większą obecność włóczki z polskiej wełny na naszym rodzimym rynku.
Zaczęło się od szwedzkiego owczego festu, o którym opowiedziała na jednym ze swoich live’ów Iwona. Zainspirowana pytaniami, jakie padły podczas tej relacji, Ewa napisała do Polskiego Związku Owczarskiego oraz do Instytutu Zootechniki w Kołudzie Wielkiej. Zaczęły się rozmowy trzech kobiet – założycielek Projektu. Dołączyła do tych rozmów Marta Sznajder, która wpuściła nas do swojego świata rzemieślniczej obróbki polskiej wełny. Marta nie zdecydowała się jednak wejść do zespołu. Jesteśmy jednak wdzięczne za przekazaną wiedzę i podzielenie się doświadczeniami. Powstało logo i strona internetowa. Intensywne rozmowy w tym gronie owocowały pomysłami na wpisy i działania skupione wokół przędzy z polskiej wełny. To zrodziło kolejne teksty o przetwórcach wełny oraz jej cechach. Niestety zaangażowanie w inne projekty sprawiło, że Projekt Polska Wełna z zespołowego zamienił się w indywidualną misję. Ale nie było by tej misji, gdyby nie trzy „matki” i ich wspólne marzenie o włóczce z polskiej wełny. Jestem wdzięczna Koleżankom, że, opuszczając Projekt, zgodziły się na jego kontynuację w obecnej formie.
Dziękuję w szczególności Iwonie Eriksson, która dokonała opłaty za domenę oraz pierwszy rok hostingu, stając się tym samym sponsorem strony Projektu Polska Wełna w latach 2025/2026.
Był pomysł, aby nadać Projektowi Polska Wełna formalną strukturę i poszerzyć w związku z tym zakres treści prezentowanych na stronie oraz podejmowanych działań na rzecz popularyzacji polskiej wełny. Jednak liczne dyskusje, oczekiwania i uwagi sprawiły, że zrezygnowałam z niego. Była to cenna lekcja, za którą dziękuję zarówno osobom wspierającym ten pomysł, jak i tym, którzy go krytykowali. Zamierzam kontynuować wytyczony pierwotnie kierunek i skupić się na wełnie.
Od września 2025 r. partnerem merytorycznym, a także współautorem treści na stronie Projektu Polska Wełna jest Maksymilian Perzyński (Owce w Polsce).
Od lutego 2026 r., aby podkreślić szczególny wkład osób współpracujących z Projektem Polska Wełna, dodaliśmy sekcję Konsultanci.
Ludzie od wełny – inspiracja i siła napędowa
Czy robimy to sami? Nic się nie dzieje się w pojedynkę. Projekt Polska Wełna nie rozwijałby się, gdyby nie rozmowy, spotkania z „ludźmi od wełny”, „ludźmi od owiec” oraz kontakt z książkami fachowców i naukowców. Rozwija się dzięki współpracy z osobami reprezentującymi różne środowiska, od dziewiarek zaczynając, poprzez przędzarzy, włókienników, wytwórców sprzętu do obróbki wełny, na owczarzach kończąc. Myśl o polskiej wełnie jest dziś w dużej mierze dostępna w opowieściach ludzi oraz w pracy, jaką wykonują ich ręce. Może wydawać się, że nic nie dzieje w temacie polskiej wełny, a wystarczy wejść nieco w ten świat, aby dostrzec intensywność działań, różnorodność podejść do wełny oraz mnogość pozytywnych i negatywnych doświadczeń. Polska wełna okazała się bardzo emocjonującym, ale też emocjonalnym tematem. Zagłębiając się w ten świat, próbuję łączyć różne historie, zachowując szacunek do wszystkich uczestników procesu, wszystkich zaangażowanych w polską wełnę. Staram się zrozumieć różne postawy i przyjąć perspektywę podróżnika po obecnych i dawnych mikroświatach, który nie rozstrzyga i nie ocenia, a pokazuje to, co w nas – ludziach polskiej wełny oraz polskiej wełnie – najcenniejsze.
Logo projektu
We wrześniu 2025 r. Projekt Polska Wełna uzyskał nowe logo zaprojektowane przez Katerynę Lizontan.
Zespół
Ewa Rozkosz
Uwielbiam prace ręczne. Zakochałam się w wełnie i postanowiłam nauczyć się jej ręcznej obróbki, tak aby z runa od owcy uzyskać piękną przędzę do moich dzianych projektów. Zawodowo jestem związana z rodzinną firmą tworzącą grafikę 3D. Jako lokalna patriotka angażuję się w różne przedsięwzięcia społeczne. Czynnie uprawiam sport. Posiadam stopień doktora w dyscyplinie bibliologia i informatologia. W Projekcie Polska Wełna wykorzystuję zasób wiedzy i umiejętności, które zdobyłam prowadząc przed laty badania naukowe w obszarze nauk humanistycznych i społecznych.
Fot. Maksymilian Perzyński
Maksymilian Perzyński
Partner merytoryczny i współautor treści. Technik weterynarii, student zootechniki i wielki pasjonat owczarstwa, znany przede wszystkim ze swoich profesjonalnych fotografii owiec. Prowadzi serwis internetowy Owce w Polsce.
Konsultanci
Konsultanci wspierają Projekt Polska Wełna merytorycznie. Pomagają doskonalić wiedzę i umiejętności zespołu, w tym odpowiadać na trudne pytania związane z ich dziedziną.
Wiesława Świder
Konsultantka w zakresie farbowania barwnikami chemicznymi.
Mistrzyni tkactwa i ekspertka w zakresie naprawy dywanów i tkanin artystycznych. Prowadzi Klinikę Dywanów, w której odnawia zniszczone dywany dając im drugie życie. Członkini Stowarzyszenia Polskich Chemików Kolorystów. Umiejętność farbowania barwnikami chemicznymi opanowała do perfekcji, gdyż renowacja tkanin wymaga zdolności odtwarzania przędzy o strukturze i kolorze odpowiadających naprawianemu oryginałowi.
Fot. Łukasz Giza
Mateusz Chorzępa
Konsultant w zakresie przędzenia.
Ogrodnik i wielki miłośnik wełny, którą pierze, grępluje, przędzie, a następnie tworzy z niej niezwykłe udziergi. Małymi krokami zmierza do celu, a jest nim stworzenie Wielkopolskiej Manufaktury Wełny, bazującej na regionalnym surowcu – wełnie od owiec wielkopolskich. Rozwija swój przędzalniczy warsztat, opanowując nowe narzędzia i techniki przędzenia. Przekazuje miłość do przędzenia dalej – prowadząc warsztaty. Rozmawia z ludźmi wełny i dzieli się swoją pasją w mediach społecznościowych, przede wszystkim na kanale Polish Landscaper w YouTubie.
Fot. xxx